Als urgentiearts kun je je aan alles – ook het ergste – verwachten. Zeker als je vrijwilliger bent bij B-Fast, weet je dat je vroeg of laat oog in oog komt te staan met de grootste ellende. De Grimbergse kinderarts Gerlant Van Berlaer mocht dat begin dit jaar nog maar eens ondervinden. Hij was één van de 27 leden van de tweede B-Fast interventieploeg die naar Haïti vloog om er bijstand te verlenen na de aardbeving. Maar ook in eigen land gebeuren tragische ongelukken, zoals de treinramp in Halle begin deze week. Ook toen was Van Berlaer getuige op de eerste lijn, als diensthoofd van de spoedafdeling van het UZ van Jette.

‘Het diensthoofd van de spoedafdeling had maandag een dagje vrij, daardoor was ik waarnemend diensthoofd', zegt Van Berlaer. ‘Ons ziekenhuis ving 10 van de 55 mensen op die gehospitaliseerd moesten worden. Drie daarvan waren zwaargewond, de overige zeven konden de dag zelf het ziekenhuis al verlaten.'

Zesduizend patiënten

Van Berlaer is nog niet zo lang terug thuis uit Haïti, waar hij twee weken bleef. ‘We hebben in twee weken zesduizend patiënten kunnen helpen, we hebben 130 ingrepen uitgevoerd en de honderden amputaties van de eerste dagen opgevolgd.'

Volgens Van Berlaer zijn er gelijkenissen tussen de ramp in Haïti en het treinongeluk in Halle. ‘Voor de slachtoffers zelf verschilt er niet zo veel. In beide gevallen rekenen ze erop dat er snel hulp komt. Toch zijn er uiteraard ook verschillen. In België is een rampenplan fantastisch georganiseerd. Iedereen weet wat hij moet doen en alles is op elkaar ingespeeld. In Haïti was dat uiteraard veel minder. De Verenigde Naties hebben daar de coördinerende rol op zich genomen, maar toch kunnen ze nog veel leren van hoe het er hier aan toe gaat.'

Dat er in ons land een geoliede machine op gang komt bij rampen, heeft ook zijn gevolgen. ‘Ik zag op televisie iemand die klaagde dat hij een uur had moeten wachten op een psycholoog', zegt Van Berlaer. ‘In Haïti zou zoiets ondenkbaar zijn. Dat is absurd. Wat me misschien het meest zal bijblijven, is het immense respect dat de Haïtianen toonden voor ons werk. Ondanks alle ellende hadden ze toch nog ontzettend veel discipline. Als we 'savonds stopten met werken en de wachtenden vroegen om 'sanderendaags terug te komen, dan gebeurde dat zonder morren. In België zou zoiets niet waar zijn.'

‘Wat me ook erg opgevallen is in Haïti, is dat de mensen al amper tien dagen na de aardbeving de draad weer probeerden op te pikken. Ondanks de bizarre omstandigheden werden in Port-au-Prince alweer kleine fruit-handeltjes opgezet of kapperszaken geopend, al was het maar met een stoel in open lucht.'

Tsunami

Voor Van Berlaer was die interventie niet de eerste. Hij ging ook op interventie bij de tsunami in 2004 en in 2009 evacueerde hij gewonde kinderen uit de Gazastrook. Op de missie naar Haïti was Van Berlaer niet de enige Grimbergenaar. Ook Anne Katrien Billiet reisde mee. Zij is kinderverpleegkundige in UZ Gasthuisberg in Leuven. ‘Ik wist niet goed waar ik mij aan moest verwachten toen we vertrokken', zegt ze. ‘Ik was erg zenuwachtig en had toch ook wat schrik voor wat ik te zien zou krijgen. Ik heb zelf weinig van de stad gezien. Maar wat ik heb gezien, is schrijnend. Meerdere huizen ingestort, overal vluchtelingenkampen, armoede, afval op de straten, mensen die op straat proberen dingen te verkopen om toch wat geld te hebben. Ik werd er elke keer weer stil van. Maar ondanks al de ellende die ze meegemaakt hebben, blijven ze lachen. Ik genoot echt van de contacten met hen. Ze hebben mij een andere kijk op het leven gegeven.

Wim Troch