Op zondag 12 september 2010 wordt al voor de 22ste keer Open Monumentendag gevierd in heel Vlaanderen. Tijdens deze editie zijn de vier elementen aan het feest. Water, vuur, aarde en lucht hebben onmiskenbaar een grote invloed gehad op de manier waarop de mens en z’n omgeving zich doorheen de geschiedenis hebben ontwikkeld. En het zijn de ontelbare getuigen en sporen van de haat-liefdeverhouding tussen mens en elementen die tijdens deze editie van Open Monumentendag centraal staan. Maar liefst 210 deelnemende steden en gemeenten (en dat zijn er 15 meer dan de voorbije editie) zetten de deuren van hun patrimonium open voor het grote publiek. De vier elementen inspireren, zoveel is duidelijk…

In de oudheid werden aan deze vier elementen mythische krachten toegekend. Zij lagen volgens de overlevering aan de basis van het universum. Hierover kan zonder twijfel worden gediscussieerd. Wat wel vaststaat, is dat de vier elementen een cruciale rol hebben gespeeld in de ontwikkeling van de mens en z’n omgeving. De primitieve mens leefde met de elementen zoals ze zich voordeden, zonder meer. Toen nederzettingen ontstonden, was de mens genoodzaakt om te leven met en te strijden tegen de elementen: drooglegging van poelen en moerassen, het bouwen van dijken, beplanting tegen de wind, aanpassen van teelten aan de grondsoort,….

Naarmate dorpen uitdeinden en gemeenschappen zich meer en meer organiseerden, evolueerde ook de relatie van de mens met de vier elementen: platgetreden paden en karrensporen groeiden uit tot snelwegen, kanalen werden gegraven voor efficiënt vrachtvervoer over het water, steenkool werd ontgonnen als bron van energie, parken aangelegd ter verstrooiing van arm en rijk, …

Tijdens deze editie van Open Monumentendag staat deze verbondenheid van de mens en de elementen in al haar gedaanten centraal. Soms harmonieus, dan weer vijandig en explosief…

De sporen zijn heel divers en erg verrassend. Meer dan tijdens de voorbije 21 edities zullen dit jaar landschappen en archeologische sites aan bod komen in het programma. We lichten alvast een tipje van de sluier: cichoreiasten en steenbakkerijen, serres en ijskelders, sluizen en sassen, kanalen en rivieren, parken en landbouwgronden, sporen en stations, windmolens en orgels, steenkoolmijnen en brouwerijen, brandweerkazernes en bakhuizen,…

Ook kinderen en jongeren zullen deze editie weer hun gading vinden. Veel Lokale Comités nemen kind- en gezinsvriendelijke activiteiten op in hun OMD-programma. Daarnaast hebben enkele steden en gemeenten zich ook dit jaar weer geëngageerd voor OMDjunior, de Open Monumentendag speciaal voor scholen. Het Coördinatiecentrum organiseert eveneens voor de derde keer op rij JEF moNUment, een fotoproject i.s.m. het FotoMuseum
Provincie Antwerpen. Tenslotte kunnen leerlingen van het vijfde en zesde leerjaar zich alvast klaar houden: met Open Monumentendag lanceren we een nieuwe Erfgoed Leeft!-actie. Een leuke erfgoedwedstrijd brengt het lessenpakket Erfgoed Leeft! nog eens onder de aandacht.

Het hele Open Monumentendagprogramma kan u vinden in de Monumentenkrant die vanaf begin augustus verspreid wordt via de Lijnwinkels, Toeristische diensten, VVV’s, bibliotheken, Standaard Boekhandels en Fnac-filialen. Eveneens vanaf begin augustus kan u het programma online raadplegen op onze website www.openmonumenten.be

Grimbergen Leeft