Grimbergen

Reeds tijdens de Romeinse bezetting, enkele decennia vóór onze tijdrekening, doorkruisten een aantal belangrijke wegen de omgeving van Grimbergen.

De oudste is de Schapenbaan, die van Mechelen naar Geraardsbergen loopt. Een tweede oude weg is deze van Asse, een belangrijke Romeinse nederzetting, naar Mechelen. En tenslotte bestond ook de verbinding van Leuven met Dendermonde over Vilvoorde.

Bij de kruising van deze belangrijke weg met de Zennerivier, ontstond in de 8ste-9de eeuw een burcht. De plaatsnaam "Borgt" en een 15-meter hoge motte, vormen daar nu nog de overblijfselen van. Vanop deze "Borgt" hadden de plaatselijke heren waarschijnlijk reeds de Berthoutsfamilie, de strategisch belangrijke Zenne-overgang onder controle en legden zij de basis van hun macht en grondbezit.

Het land van Grimbergen. Zo werd het uitgestrekte domein genoemd dat de Berthouts door allerlei feodale leenbanden wisten te verwerven. Hoe ze daarin geslaagd zijn kon nog niet worden achterhaald. Men kan enkel vaststellen dat het reeds bestond in het begin van de 12de eeuw. Dit domein strekte zich uit van Grimbergen tot aan de Schelde, de Rupel en de Dender. De invloed van de Grimbergse heren reikte tot in Ninove en Mechelen. Vormde het "Land van Grimbergen" wel een territoriaal geheel, van een gestructureerde eenheid was evenwel geen sprake.
Met de bedoeling hun moreel gezag nog te versterken, stichtten zij omstreeks 1128 op de Grimberg een Norbertijnerabdij. De Brabantse hertogen konden de machtsuitbreiding van de Grimbergse heren maar moeilijk aanvaarden. Een confrontatie tussen beiden kon dan ook niet uitblijven. Die kwam er in 1142, tijdens de Slag van Ransbeek.
De Grimbergse Oorlog was begonnen. Schermutselingen en roofpartijen volgden mekaar op. In 1159 slaagde hertog Godfried II erin de Borgt te veroveren en met de grond gelijk te maken. Meteen ook het einde van de grote macht van de Berthouts. Hun bezittingen werden verdeeld tussen de twee familietakken. Grimbergen zelf bleef echter gemeenschappelijk
bezit en zou vanaf nu twee dorpsheren kennen.

Door huwelijken en erfenissen duiken later andere namen op in de geschiedenis. Zo kwamen de goederen en rechten van de oudste familietak in het bezit van de heren van Vianden en het geslacht van Nassau. Deze van de jongste tak vielen o.a. de heren van Bergen of Berghes ten deel.
In 1686 werd dit gedeelte tot prinsdom verheven, ten voordele van Filips-Frans van Bergen. Deze bewoner van het "Prinsenkasteel" stond in hoog aanzien bij het Spaanse hof. Koning Filips V benoemde hem tot gouverneur van Bergen-op-Zoom en hoogbaljuw van Henegouwen. Op het einde van de 17de eeuw werd hij gouverneur van Brussel. Het deel van Grimbergen dat aan Oranje-Nassau toebehoorde werd, na konfiscatie, in 1602 teruggeschonken aan Filips-Willem, oudste zoon van Willem van Oranje.

In 1757 kwam het in bezit van de familie de Merode, die door huwelijk ook reeds eigenaar was van dat andere deel van Grimbergen.
Het dorp vormde opnieuw een echte eenheid. Maar het einde van het "Ancien Régime" was reeds in zicht. In 1794 maakten de Fransen een einde aan onze feodale maatschappij en de macht van de heren. In 1796 werd de grimbergse abdij opgeheven en pas 37 jaar later zou ze heropgericht worden.

Grimbergen en omgeving was tot in de tweede helft van de 19de eeuw voornamelijk een landbouwgebied. Daarin zou nu verandering komen. Omstreeks 1830 werd de provincieweg van Vilvoorde naar Aalst aangelegd. Nieuwe industriële bedrijven vestigden zich langsheen het kanaal Brussel-Willebroek.

In 1887 kwam de tramlijn naar Brussel tot stand. Tussen de twee wereldoorlogen had de eerste stedebouwkundige uitbreiding plaats en werd ook een vliegveld aangelegd. Na 1958, toen meer en meer mensen Brussel ontvluchtten, groeide Grimbergen uit tot een residentiële gemeente.
Bij de fusie in 1977 werd Grimbergen met de verstedelijkte gemeente Strombeek-Bever en de semi-landelijke dorpen Beigem en Humbeek samengevoegd. De totale oppervlakte beslaat bijna 4.000 ha en er wonen ongeveer 33.000 mensen.